Hava Kuvvetleri Komutanlığı
Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı, 1911 yılında kurulan ve
envanterinde bulunan 550'den fazla savaş uçağı ile barışta Türk
Hava Sahası'nı savunan, savaşta kara ve deniz kuvvetlerine
destek veren Kuvvet Komutanlığı. Komutanı Orgeneral Aydoğan
BABAOĞLU'dur.
Tarihçe
Dünyanın ilk askeri havacılık teşkilatlarından biri olan Türk
Hava Kuvvetlerinin tarihçesi, 1909 yılına kadar uzanmaktadır.
Türk ordusunda havacılıkla ilgili ilk çalışmalara 1909 yılında
başlanmış, 1910 yılında bu çalışmalar geliştirilmiş ve Avrupa’ya
bir inceleme kurulu, Paris’te toplanan Uluslararası Havacılık
Konferansı'na da bir heyet gönderilmiştir. 1910 yılı sonlarına
doğru ise, artık Türk Ordusu'nda havacılık konusunda kesin karar
verilmiş ve havacı personel yetiştirilmek üzere birkaç subayın
Avrupa’ya eğitime gönderilmesi öngörülmüştür. Ancak, Türk
Ordusu'nun yüksek komuta katında havacılık alanında alınan bu
önemli karara rağmen, ülkenin o tarihlerde içinde bulunduğu mali
zorluklar nedeniyle gerekli ödenek bulunamamış ve 1910 yılında
bu emrin gereği yerine getirilememiştir.
Milli Savunma bakımından, havacılığın gelecekteki önemini gören
Harbiye Bakanı Mahmut Şevket Paşa, konuyla yakından ilgilenmeye
devam etmiş ve 28 Haziran 1911’de yapılan sınavda en yüksek notu
alan Süvari Yüzbaşı Fesa ile İstihkam Teğmen Yusuf Kenan Beyler,
uçuş eğitimi için Temmuz 1911’de Fransa’daki Bleriot
Fabrikası'nın uçuş okuluna gönderilmiştir.
Bu gelişmelerin olduğu sıralarda yani 1911 yılında, Kurmay
Yarbay Süreyya (İlmen) Bey, havacılık teşkilatını kurmakla
görevlendirilmiş ve Türk Ordusunun ilk resmi havacılık kuruluşu
da, Harbiye Bakanlığı Fen Kıtaları Müstahkem Genel
Müfettişliğinin 2 inci şubesi bünyesinde “Havacılık Komisyonu”
adıyla 1911 yılında faaliyete geçirilmiştir.
Teşkilat
Hava Kuvvetleri Komutanlığı Karargahı
Ankara’da konuşlu olan Hava Kuvvetleri Komutanlığı Karargahı’nda
Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı, Başkanlık ve Daire
Başkanlıkları bulunmaktadır. 11 inci Hava Ulaştırma Ana Üs
Komutanlığı (Etimesgut/Ankara) ile 12 nci Hava Ulaştırma Ana Üs
Komutanlığı (Kayseri) doğrudan Kurmay Başkanlığına bağlıdır.
11. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı
Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanlığına doğrudan bağlı ulaştırma
birliği olan 11 nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı, Ankara'da
(Etimesgut) konuşludur.
11. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı envanterinde CN-235 (T),
CIT-VII, CIT II ve G-IV uçakları bulunmaktadır.
11. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı'nda bu temel görevin yanı
sıra ambulans uçak olarak donatılmış 3 adet CN-235 (T) uçağı ve
yaralıların en kısa zamanda tahliye ve ulaştırılması için hazır
bekletilmektedir.
12. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı
Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanlığına doğrudan bağlı olan 12 nci
Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı Kayseri' de (Erkilet)
kurulmuştur.
12.HAVA ULAŞTIRMA ANA ÜS KOMUTANLIGI ENVANTERİNDE C-130 VE C-160
VE CN-235 UÇAKLARI BULUNMAKTADIR 221.filo-222.filo-223.filo
bulunmaktadır
1. ve 2. Hava Kuvvet Komutanlıkları
1. Hava Kuvvet Komutanlığı
Batı hava sahası karargah merkezi Eskişehir'de bulunan 1. Hava
Kuvvet Komutanlığı tarafından komuta edilmektedir. 1. Hava
Kuvvet Komutanlığı'na bağlı 5 Ana Jet Üssü ve bu üslere bağlı 12
taktik harp filosu bulunmaktadır. Ayrıca kuvvet komutanlığına
bağlı arama/kurtarma filosu bulunmaktadır. 1. Taktik Hava Kuvvet
Komutanlığı bünyesinde ayrıca yedek üsler, radar mevzi
komutanlıkları, üslere bağlı hava savunma birlikleri
barındırmaktadır. Ayrıca NATO/CAOC-6 karargahına da ev sahipliği
yapmaktadır.
1. Hava Kuvvet Komutanlığı'na bağlı Jet Üsleri ve Taktik Harp
Filoları :
1. Ana Jet Üs Komutanlığı
111.Filo(PANTER)RF-4E
112.Filo(ŞEYTAN)F-4E
113.Filo tek keşif filosu(IŞIK) F-4E
4. Ana Jet Üs Komutanlığı
141.Filo(KURT)F-16
142.Filo(CEYLAN)F-16
143.Filo F-16 (ÖNCEL)
6. Ana Jet Üs Komutanlığı
161.Filo(KARTAL) F-16
162.Filo(ZIPKIN)F-16
9. Ana Jet Üs Komutanlığı
191.Filo(KOBRA)F-16
192.Filo(KAPLAN)F-16
3.ana jet üs komutanlığı
131.Filo AWACS
132.Filo(f-4 2000 , F16)(HANÇER)
133.filo(f-5)(PENÇE)
134.filo(türk yıldızları)(YILDIZ)
AWACS
2. Hava Kuvvet Komutanlığı
Doğu hava sahasının kontrolünü ise 2. Hava Kuvvet Komutanlığı
yürütmektedir. Komutanlığa bağlı 3 Ana Jet üssü, 7 taktik harp
filosu, radar mevzi komutanlıkları, yedek üsler ve arama
kurtarma filosu bulunmaktadır. Karargah merkezi Diyarbakır'dır.
2. Taktik Hava Kuvvet Komutanlığına Bağlı Jet Üsleri ve
Taktik Harp Filoları :
5. Ana Jet Üs Komutanlığı
151.Filo(f-16 block 50)(TUNÇ)
152.Filo(f-16 block 50)(AKINCI)
7. Ana Jet Üs Komutanlığı
171.Filo(f4-e 2020)(KORSANLAR)
172.Filo(f-4e)(ŞAHİNLER)
173.Filo(f-4e)(ŞAFAKLAR) Daha evvel keşif filosu iken F-4 eğitim
filosuna dönüştürülmüştür.
8. Ana Jet Üs Komutanlığı
181.Filo(f-16 block 40)(PARS)
182.Filo(f-16 block 40)(ATMACA)
İstihkam Bakım Taburu (Aktif Savunma)
Hava Lojistik Komutanlığı
Kolordu seviyesinde olan Hava Lojistik Komutanlığı’nın karargahı
Etimesgut (Ankara)’da bulunmakta olup, 3 Nisan 1989 tarihinde
faaliyete geçirilmiştir. Bu komutanlık, Türk Hava Kuvvetleri’nin
ikmal, bakım, ulaştırma, istihkam ve diğer lojistik
faaliyetlerinin yerine getirilmesi, Hava Kuvvetleri tarafından
kullanılan bütün silah sistemlerinin idame, işletme
ihtiyaçlarının hesaplanması, temin edilmesi, faal tutulması,
altyapı ve tesis ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlayacak
şekilde karargah başkanlık, daire başkanlığı, ikmal bakım
merkezlerinden oluşmaktadır. Hava Lojistik Komutanlığı’nın ana
bağlıları, 1 nci, 2 nci, 3 üncü Hava İkmal Bakım Merkezi
Komutanlıkları ile Hava Malzeme Transit Komutanlığıdır..
Hava Eğitim Komutanlığı
17 Eylül 1954 tarihinde Hava Harp Okulu’nun İzmir’e intikali ile
Hava Teknik Okullar Komutanlığı’nı da bünyesine alarak Hava
Okullar Komutanlığı (Gaziemir-İzmir) teşkil edilmiştir. 30
Ağustos 1956’da ise Hava Eğitim Komutanlığı ismini almıştır. 20
Temmuz 1967’de Hava Harp Okulu’nun Yeşilköy’e intikali ve 10
Ekim 1968’de Eğitim Komutanlığı karargahının Güzelyalı’ya
intikali sonucu 1969’da Gaziemir’de Hava Teknik Okullar
Komutanlığı ikinci kez kurulmuştur. 1999 yılında Hava Teknik
Okullar Komutanlığı’nın adı Hava Sınıf Okulları ve Teknik Eğitim
Merkezi Komutanlığı olarak değişmiştir.2006 yılında Hava Teknik
Okullar Komutanlığı tekrar eski isimi olan Hava Teknik okullar
komutanlığı olarak isimini değişmiştir.
Kolordu seviyesinde olan Hava Eğitim Komutanlığı’nın karargahı
İzmir’dedir. Bu komutanlık, Türk Hava Kuvvetleri’nin bütün
görevleri için gereken personel eğitimini en üst seviyede
sağlayacak ve harekat görevlerini yerine getirecek şekilde okul,
üs, filo ve eşidi seviyede birlik komutanlıkları ve kurum
amirliklerinden oluşmaktadır. Hava Eğitim Komutanlığı’nın ana
bağlıları; 2 nci Ana Jet Üs Uçuş Eğitim Merkez K.lığı ile Hava
Harp Okulu, Hava Teknik Okullar Komutanlığı, Hava Lisan Okulu ve
Hava Er Eğitim Tugay Komutanlığı’dır.